wiano.eu
YouTubeFacebook

2012-06-18 Sobótka w Ochli

Muzeum Etnograficzne w Ochli organizuje 23 czerwca Noc Sobótkową. Można będzie wspólnie pośpiewać i wyplatać wianki świętojańskie. W nastrój nocy świętojańskiej wprowadzą uczestników także fotografiki Adama Andrearczyka.

 

Najważniejszy punkt programu odbędzie się o godz. 19.00. Uczestnicy zgromadzą się na skansenowskiej wyspie. Publiczność zostanie wprowadzona w tajniki rytuału sobótkowego.

 

Fot. Archiwum muzeum

Sobótka - fotografika Adama Andrearczyka

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Dawniej po zachodzie słońca w wigilię św. Jana mieszkańcy wsi i miast zbierali się na wzgórzach, chłopcy rozpalali ogniska z gałęzi sosnowych. Wierzono, że ogień ma moc oczyszczającą. Całą noc tańczono i bawiono się wokół ogniska.

 

Wierzono też, że w noc świętojańską uaktywniały się czarownice. Aby uchronić się przed ich mocą chłopcy skakali przez ogniska, jednocześnie popisując się przed dziewczętami.


Natomiast gospodynie i młode dziewczęta napiwszy się wódki, młodsze – tańcują przed ogniem, a starsze wyjmują z fartuchów pęczki ziół, które są oddzielnie powiązane. Po jednej gałązce wrzucają zioła w ogień. Dym ma rozpędzać złe moce. 

 

W czasie tego rytuału śpiewają:

 

1. Niechaj ruta w ogniu trzeszczy,
czarownica ze złości wrzeszczy,
Niech Bylicy gałąź pęka,
Czarownica próżno stęka. 


2. Myśmy tu przyszły z daleka,
Popalili zioła święte,
Nie zabiorą już nam mleka,
Czarownice te przeklęte.


3. Spokojnie nam ogień świeci,
i ziółeczko każde tleje.
Oj nie pomrą nasze dzieci,
Oj nie będzie swaru w doma.


Resztę ziół gospodynie zabierają z sobą. Wracając do domów po północy, w każdym kącie obory, stodoły, chlewków i domu zatykają ich pęczki. Teraz już się nie lękają złych ludzi.


Zioła, które najczęściej używane były do odstraszania czarownic, to: rosiczka, płomyk, bylica biała, dziewanna, ruta, szałwia i ziele św. Jana.


Gdy zbliża się północ kobiety wlewają gorzałkę do ogniska, by mocniej rozniecić ogień. Jedna z dziewcząt bierze wianek uwity z siedmiu powyższych ziół i rzuca go na wodę.

 

Spoglądając na oddalający się wianek śpiewa:


1. Oj, czego płaczesz moja dziewczyno,
Ach, cóż ci za niedola?
Nie płaczże Kasiu – smutnaś po Jasiu,
Oj będziesz go miała.

 

2. Moja matulu – moja kochana,
Przygoda mi się stała,
Uwiłam wianek – z siedmiu równianek,
Woda mi go zabrała.

 

3. Ach stoi Jasio – stoi kochany,
I patrzy na Kasieńkę.
Nie bój się Kasiu – choć zczarowany,
Będziesz ci ty go miała.
 


Dziewczęta były ubrane tej nocy w białe sukienki i wianki na głowie.

 

Fot. Archiwum muzeum

Sobótka - fotografika Adama Andrearczyka

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Wigilia św. Jana obfitowała również we wróżby matrymonialne. W wielu wsiach i miastach dziewczęta puszczały wianki na wodę. Jeśli wianek wyłowił ukochany to był to znak, że w tym roku dziewczyna wyjdzie za mąż. 


Dawniej wierzono też, że nie można się kąpać w rzekach i jeziorach do św. Jana, bo duchy wodne – duchy osób potopionych - mogą porywać w głębie wód kąpiących się ludzi. Ale już z nadejściem św. Jana Chrzciciela śmiało można wskakiwać do wody, bo św. Jan już ją ochrzcił.

 

W tym też dniu odbywała się pierwsza kąpiel. Wierzono, że zmywała ona wszelkie troski i dodawała urody. Jeśli wody nie było w okolicy, dziewczęta kąpały się w rannej rosie.  


Uczestnicy imprezy w skansenie w Ochli będą puszczać na wodę wyplecione przez siebie wianki.

 

Sobótka nie może się obyć bez oprawy muzycznej. Dojdzie do niezwykłej fuzji afrykańskich rytmów ze słowiańskim śpiewem – wszystko za sprawą wspólnego projektu muzycznego zespołów Drewno i Tupot Białych Mew.

 

Od 22.00 do 24.00 odbędzie się ostatni punkt programu – potańcówka w rytmach ludowo – folkowych z nauką tańca.

 

Zobacz też:

Wianki świętojańskie http://wiano.eu/article/1729

Noc świętojańska http://wiano.eu/article/529

Kwiat paproci http://wiano.eu/article/1097

Świętojańskie wianki http://wiano.eu/article/1092

MIEJSCE NA REKLAMĘ

Artykuły polecane

Najczęœciej czytane

do góry

Copyright © 2009 Wiano.eu | Wszelkie prawa zastrzeżone
Tworzenie stron Webton.pl