wiano.eu
YouTubeFacebook

2015-03-25 Wielkanocne kartki

Wielkanoc to czas, który sprzyja zacieśnianiu więzi rodzinnych oraz przekazywaniu życzeń. Wysyłane przed laty wielkanocne pocztówki odzwierciedlały tradycję i zwyczaje związane z tymi świętami. Niezwykle barwne, pełne symboli, dawały tyle samo radości tym, którzy je pisali, jak i adresatom.


Pierwsza kartka pocztowa została wydrukowana w Austrii w 1869 roku. Po upłynięciu 140 lat od jej wysłania, ten niezwykły wynalazek  komunikacji niewerbalnej w dużym stopniu uległ zapomnieniu, a funkcja kartek z użytkowej przekształciła się w kolekcjonerską.

 

Fot. Archiwum muzeum - D. Krześniak

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Obecnie pocztówki są ważnym i cennym materiałem źródłowym dla badaczy przeszłości. Drukowane w różnych momentach historycznych, towarzyszące konkretnym okazjom i świętom kartki pocztowe cechuje duża różnorodność tematyczna.


„Pocztówkowy zawrót głowy” to tytuł wystawy, na której zgromadzono różnorodne kartki wielkanocne sprzed lat. Jest to jedna z wielu kolekcji pamiątek Mariana Sołobodowskiego – miłośnika sztuki i działacza społecznego. Cały zbiór liczy 470 pocztówek, natomiast w ramach ekspozycji podziwiać można ponad 200 z nich.

 

Już na pierwszy rzut oka można spostrzec, iż są to kartki drukowane różnymi technikami, co więcej - najczęściej w niewielkich nakładach.

 

Nawiązują zarówno do symboliki religijnej, jak i świeckiej. Już sam tytuł wystawy - „Pocztówkowy zawrót głowy” mówi sam za siebie.

 

Pocztówki wielkanocne zdumiewają bogactwem kolorystyki, różnorodnością tematyczną i obfitością motywów. Ich projektowaniem często zajmowali się powszechnie znani rysownicy i ilustratorzy.

 

Mamy więc pocztówki – fotografie z portretami czy scenkami, których bohaterowie pozują z wielkanocnymi symbolami, pocztówki nawiązujące do folkloru regionalnego, te których głównymi bohaterami są zwierzęta, bądź dzieci oraz z tradycyjnymi motywami scen biblijnych.

 

Fot. Archiwum muzeum - D. Krześniak

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Prezentowana w ramach wystawy kolekcja została podzielona na pięć grup. Pierwsza obejmuje zagadnienia związane z niezwykle barwną i  bogatą obrzędowością wielkanocną, której dominantę stanowi przygotowywanie święconki oraz praktykowany do dziś śmigus dyngus.

 

Trzon drugiej grupy tworzą trzy symbole Wielkanocy: kurczaczek, baranek i jajko.

 

Trzecia grupa pocztówek związana jest bezpośrednio ze Zmartwychwstaniem Chrystusa.

 

Następnie zwiedzający ujrzą małe pocztówkowe arcydzieła znanych ilustratorów książek dla dzieci: Jana Marcina Szancera, Marii Orłowskiej-Gabryś oraz Danuty Imielskiej-Gebethner.

 

„Na ludowo” – tak w skrócie można ująć motyw przewodni piątej i zarazem ostatniej grupy pocztówek zgromadzonych na wystawie.

 

Jedne zachwycają powagą i dostojnością, inne – za sprawą żartobliwego charakteru - wywołują na twarzy uśmiech. Wieśniaczka z naręczem palm, dzieci podziwiające z zachwytem stojącą na stole babkę wielkanocną, chłopiec polewający farbą wielkie jajo, czy też młodzieńcy, którzy oblewają panny wodą w Wielkanocny Poniedziałek.

 

Na wielu kartkach widnieją podpisy: Wesołego Alleluja lub Wesołych Świąt. Rozbieżność ta pojawiła się w latach 70., kiedy rozpoczął się proces sukcesywnego odchodzenia od motywów religijnych na pocztówkach wielkanocnych.

 

Słowo Alleluja ma źródło w Biblii i jest znane we wszystkich językach świata judeochrześcijańskiego. W języku hebrajskim Hallelū-Jāh znaczyło „chwalcie Jahwe”. Sformułowanie bardzo często występowało w Psalmach, gdzie pełniło  funkcję zaproszenia, by modlący się oddawali cześć Bogu.

 

Podpisywanie kartek słowami Wesołych Świąt, a nie, jak wcześniej, Wesołego Alleluja było zatem naturalną konsekwencją zwrócenia uwagi na inne, nie religijne aspekty świąt. Zaczęto zauważać, że to także czas rodzinnych spotkań, integracji a nawet – uciechy i zabawy.


Wystawa zachęca, byśmy wśród wielkanocnych tradycji kultywowali także piękny zwyczaj wysyłania pocztówek - tych drobnych pamiątek - które mimo upływu lat kryją w sobie piękno i beztroską radość naszych przodków.


Wbrew powtarzanemu często sloganowi: „Święta, święta i po świętach…” Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu trwa w radości wielkanocnej i zaprasza zarówno do zwiedzania ekspozycji wielkanocnej prezentowanej w dworze i chałupach wiejskich, jak również wystawy pt. ”Pocztówkowy zawrót głowy” eksponowanej w budynku „A” przy ul. Narutowicza.

 

Obie wystawy będą prezentowane do końca maja bieżącego roku.

 

Agnieszka Jezierska - Chalicka

 

 

Zobacz też:

Kartki bożonarodzeniowe

Kartki bożonarodzeniowe

Kartki Zielone Świątki

Kartki strój kurpiowski

Kartki zapomniane stroje

 


MIEJSCE NA REKLAMĘ

Artykuły polecane

Najczęściej czytane

do góry

Copyright © 2009 Wiano.eu | Wszelkie prawa zastrzeżone
Tworzenie stron Webton.pl

Firma Skrobisz | ul. Osiedlowa 4 | Zielonki-Wieś 05-082 | woj. mazowieckie | tel.: 691711233 | e-mail: sklep@wiano.eu | NIP: 5221319263