Pobierz MP3
- Kolęda Hej w dzien narodzenia
Kolędy Podkarpacia czytaj
Festiwal Czango czytaj- Starej babie młodego się zachciało
- Piosenka dziecięca Sikoreczka pstra
Konkurs na pamiątkę czytaj
Festiwal Czango czytaj
Partnerzy
Kontakt
2014-05-29 Koło wodne
Jak działa koło nadsiębierne, czyli poruszane spadającą z góry wodą można zobaczyć w Górnośląskim Parku Etnograficznym w Chorzowie. Podobnie jak we młynach wodnych, również w foluszach wykorzystywano napęd z koła wodnego.
W budynku znajdowało się urządzenie o tej samej nazwie, służące do filcowania wełny. Wodę użytkowano również do zwilżania tkanin w procesie folowania (filcowania). Folowana tkanina zmieniała swoje właściwości stając się twardszą, bardziej zagęszczoną, podobną do filcu.
Fot. Archiwum własne
Folusz z kołem nadsiębiernym
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
Na terenie skansenu w pobliżu folusza znajdują się dwa stawy, gdzie woda jest przepompowywana z dolnego do górnego, a potem przelewając się przez tzw. mnicha spływa lutnią wprost na koło.
Woda, płynąca korytkiem, spada na koło z góry. Obciąża część korytek umieszczonych na kole. Pod wpływem jej ciężaru obraca się koło, napędzając urządzenia folusznicze.
Wylewająca się woda z korytek wpada z powrotem do sztucznego strumienia i płynie do skansenowskiej jeziora.
Przepływ wody przez koło odbywa się szybko. Trudno gołym okiem dostrzec wlewanie i wylewanie się wody do korytek. Dzięki jednak fotografii, udaje się wychwycić ten moment.
Zazwyczaj folusze sytuowano na terenach górskich
w pobliżu ośrodków, w których zajmowano się produkcją tkanin wełnianych.
Folusze były to niewielkie budynki drewniane kryte gontem, dranicami lub strzechą. Mieściło się w nich koryto (stępa), w którym umieszczano tkaninę. Był też system stęporów (młotów) podnoszonych rytmicznie przez wał z odpowiednio zamocowanymi klinami oraz palenisko z kotłem, w którym podgrzewano wodę z odpowiednimi dodatkami do zwilżania tkaniny.
Skansen posiada też młyn wodny z Imielina, który znajduje
się w pobliżu wiatraka. Oba obiekty, także folusz są przygotowywane do częstego uruchamiania.
Od sezonu letniego 2015 muzeum planuje uruchomić pokazy w wyżej wymienionych obiektach.
Jak woda kręci kołem nadsiębiernym
Zobacz też:
Artyku�y polecane
- Grupy zapustne
dodano: 2015-02-01 | ( komentarzy: 0 ) - Ścinanie Śmierci
dodano: 2012-02-23 | ( komentarzy: 0 ) - Tłusty czwartek
dodano: 2012-02-15 | ( komentarzy: 0 ) - Kujawskie zapusty
dodano: 2014-03-07 | ( komentarzy: 0 ) - Ceramika bolimowska
dodano: 2015-07-23 | ( komentarzy: 0 )
Najcz�ciej czytane
- Kwiaty z bibuły
dodano: 2013-01-07 | ( komentarzy: 0 ) - Kwiaty z bibuły
dodano: 2011-05-18 | ( komentarzy: 0 ) - Przepis na krochmal
dodano: 2010-01-10 | ( komentarzy: 3 ) - Jak zrobić beczkę
dodano: 2012-09-17 | ( komentarzy: 0 ) - Wieniec dożynkowy
dodano: 2012-07-29 | ( komentarzy: 0 )