wiano.eu
YouTubeFacebook

2016-02-22 Karty świąteczne

W Polsce bożonarodzeniowe pocztówki były znane od końca XIX w. Tworzenie kart świątecznych stało się prawdziwą sztuką. Firmy wydające pocztówki zabiegały o niezwykły, atrakcyjny wygląd produkowanych kart. 

 

Muzeum Mazowieckie w Płocku zaprezentowało 253 karty pocztowe ze swoich zbiorów.

 

Projektujący karty malarze i graficy przywołali ciepło domowego ogniska, więzi rodzinne i tradycje wiejskie, szopki, kolędowanie czy zwyczaje.

 

Odkrywali na nowo wartości i symbole, odnoszące się do historii chrześcijaństwa, obrzędów ludowych i tradycji.

 

Muzeum posegregowało karty według tematyki, która przewijała się na tych pocztówkach. Zamieściło też informacje o Bożym Narodzeniu, a także słowa kolęd i wiersze o tematyce świątecznej. Szczególną uwagę zwróciliśmy na Wiersz Staroświecki, autorstwa ks. Twardowskiego, a także o opłatku Cypriana Kamila Norwida.

 

1. Zapowiedź narodzin Mesjasza

 

 

 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

2. Narodziny Jezusa – Święta Rodzina

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Wiersz staroświecki

Pomódlmy się w Noc Betlejemską,
W Noc Szczęśliwego Rozwiązania,
By wszystko nam się rozplątało,
Węzły, konflikty, powikłania.


Oby się wszystkie trudne sprawy
Porozkręcały jak supełki,
Własne ambicje i urazy
Zaczęły śmieszyć jak kukiełki.


Oby w nas paskudne jędze 
Pozamieniały się w owieczki,
A w oczach mądre łzy stanęły
Jak na choince barwnej świeczki.


Niech anioł podrze każdy dramat
Aż do rozdziału ostatniego,
I niech nastraszy każdy smutek,
Tak jak goryla niemądrego.


Aby wątpiący się rozpłakał
Na cud czekając w swej kolejce,
A Matka Boska – cichych, ufnych –
Na zawsze wzięła w swoje ręce.


Ks. Jan Twardowski


3. Pasterze oddający pokłon

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4. Adoracja Dzieciątka

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5. Trzej Królowie

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  

6. Pokłon Trzech Króli

 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

7. Ucieczka do Egiptu

 

 


 

 

 

 

 

 

 

 

8. Zwyczaje bożonarodzeniowe – choinka

 

 

 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

9. Przy wigilijnym stole

 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

10. Zwyczaje wigilijne – opłatek

 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

W Polsce zwyczaj dzielenia się opłatkiem podczas wieczerzy wigilijnej, przyjął się między XVII a XVIII wiekiem wyłącznie wśród szlachty wyznania rzymskokatolickiego, a dopiero w XIX wieku upowszechnił się w pozostałych stanach.

 


11. Opłatek

 

 


 

 

 

 

 

 

 

  

Jest w moim kraju zwyczaj, że w dzień wigilijny,
Przy wzejściu pierwszej gwiazdy wieczornej na niebie,
Ludzie gniazda wspólnego łamią chleb biblijny
Najtkliwsze przekazując uczucia w tym chlebie.

C. K. Norwid 

 

 


12. Powitanie Nowego Roku

 

 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

13. Bożonarodzeniowa radość

 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

14. Święty Mikołaj

 

 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

15. Zwyczaje bożonarodzeniowe – prezenty

 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

Zwyczaj dawania prezentów na Boże Narodzenie pojawił się na Zachodzie w XVI-XVII wieku. Do Polski dotarł na przełomie XVIIIi XIX stulecia.

 

Początkowo praktykowany w rodzinach najbogatszych, mieszczańskich i szlacheckich. Na wsiach zwyczaj był rzadkością i miał charakter symboliczny.

 

Dopiero druga połowa XX wieku przyniosła modę na okazałe prezenty.

 

Współcześnie Święty Mikołaj przynosi prezenty dwukrotnie: pierwszy raz w nocy z 5 na 6 grudnia, natomiast w czasie Bożego Narodzenia zjawia się powtórnie w Polsce centralnej i wschodniej jako Święty Mikołaj, na Kaszubach, Kociewiu, Kujawach i w Wielkopolsce – gwiazdor.

 

W innych regionach Polski świątecznymi darczyńcami jest aniołek – w Małopolsce, św. Józef – na Śląsku i w południowej Wielkopolsce, Dzieciątko Jezus – na Górnym Śląsku.

 

16. Pasterka

 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

17. Zwyczaje bożonarodzeniowe – kolędnicy

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

18. Szopki

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Historia szopek bożonarodzeniowych sięga średniowiecza. W 1223 roku Franciszek z Asyżu jako pierwszy stworzył aranżację świąteczną odzwierciedlającą miejsce i atmosferę narodzenia Chrystusa.

 

Na leśnej polanie ustawił żłóbek, by z innymi mnichami adorować Dzieciątko. Dzięki zakonnikom szopka rozpowszechniła się w kościołach na terenie całej Europy.

 

Z czasem zaczęto poruszać figurami na wzór teatrów marionetkowych. Ponieważ nabrały zbyt rozrywkowego charakteru, od XVIII wieku wprowadzono zakaz wystawiania ruchomych szopek w kościołach.


Szopki kolędnicze to modele stajenek i kościołów, wykonane z drewna lub z tektury, z umieszczonymi wewnątrz figurami Świętej Rodziny i innymi postaciami.

 

Kolędnicy - chodzący z szopkami - śpiewają kolędy, składają życzenia i pokazują przedstawienia kukiełkowe o narodzinach Jezusa.

 

W Polsce tradycja ta trwa od XIV wieku. Zarówno figury Świętej Rodziny i innych biblijnych postaci ustawione w kościołach, jak również przedstawienie bożonarodzeniowe o narodzeniu Jezusa odegrane przez aktorów, nosi nazwę „jasełek” (jasło – staropolskie określenie żłóbka).

 

19. Bożonarodzeniowy nastrój

 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

20. Powitanie Nowego Roku

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kurator wystawy:  Hanna Wiśniewska

 

 

Zobacz też:

Kartki świąteczne - bożonarodzeniowe

Kartki świąteczne

Kartki wielkanocne

Zielone Świątki

Wielkanocne kartki

Strój kurpiowski na kartkach

Zapomniane stroje

Muzea i skanseny\Płock\muzeum mazowieckie


 

MIEJSCE NA REKLAMĘ

Artykuły polecane

Najczęœciej czytane

do góry

Copyright © 2009 Wiano.eu | Wszelkie prawa zastrzeżone
Tworzenie stron Webton.pl