Pobierz MP3
- Starej babie młodego się zachciało
Festiwal Czango czytaj- Kolęda Hej w dzien narodzenia
Kolędy Podkarpacia czytaj - Piosenka dziecięca Sikoreczka pstra
Konkurs na pamiątkę czytaj - Kujawiak od Bachorzy
Od Kujaw po Bałtyk czytaj
Partnerzy
Kontakt
2014-07-21 Hafty Dolnego Śląska
Hafty Dolnego Śląska. Zdobiły strój, przywdziewany na terenach przeważającej części Dolnego Śląska. W męskim ubiorze wyszycia niekiedy zdobiły kamizelki. Haft biały zdobił zapaski i chustki, składane po przekątnej i zarzucane na ramiona.
Haft biały zachował się do naszych czasów m.in. dlatego, że miejscowi regionaliści, jeszcze w latach 30. XX wieku podejmowali próby rekonstrukcji stroju i organizowali kursy nauki haftu.
Stroje najpierw przestali nosić mężczyźni. W pierwszej połowie XIX wieku, odzież tradycyjną zarzuciły także kobiety. Najdłużej, bo do końca dziewiętnastego stulecia uchowała się ona w Karkonoszach i u ich podnóża, a ściślej w okolicach Szklarskiej Poręby. Z tym to obszarem jest związany też haft biały.
Fot. Archiwum Elżbieta Piskorz-Branekova
1. Haft biały o układzie pasowym z brzegu chustki
2. Haft na kamizelce męskiej
![]() |
![]() |
3. Haft z naroża zapaski
![]() |
Motywy haftu
W haftach białych, wykonywanych białą nitką na płótnie lub batyście o tym samym kolorze, motywy były zakomponowane w trzech zespołach.
Pierwszy tworzyły ułożone pasowo szlaki z falistych linii z kropkami, kwiatkami i listkami lub owalnych albo okrągłych otworów wypełnionych siateczkami o różnych wzorach.
Do drugiego przynależały duże i rozbudowane kompozycje na planie zbliżonym do trójkąta. Tworzyły je kwiatowe bukiety osadzone w wazonach o esowato wygiętych uchach.
Trzecia grupa to małe bukieciki - najczęściej jeden lub kilka kwiatków na gałązce. Natomiast w hafcie wielokolorowym, kwiatowe motywy były niewielkie, delikatne w formie, a tworzyły je podłużne, ukwiecone i ulistnione gałązki.
Sposób haftowania
Hafty białe, w części ażurowe (ażur przekuwany i ażur wycinany) wykonywano nićmi bawełnianymi, natomiast płaskie, wielokolorowe nitkami jedwabnymi. W obu przypadkach praca nad nimi wymagała wielkiej wprawy, precyzji i kunsztu.
Hafty białe wykonywano ściegami atłaskowymi (płaskimi i wypukłymi), ściegami dzierganymi (dziergany właściwy i łańcuszek), ściegami za igłą (sznureczek). Natomiast wielokolorowe wyszycia powstawały przy użyciu ściegów atłaskowych - płaskich i wypukłych.
Rys. Elżbieta Piskorz-Branekova
Ściegi:
1. atłasek
2. sznureczek
3. atłasek prosty
4. dziergany
5. łańcuszek
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
Jakie części stroju ozdabiano
Hafty wyszywano na widocznych częściach ubioru, zgodnie ze stałymi zasadami, umieszczano je w miejscach najbardziej wyeksponowanych.
W haftach białych motywy o układzie pasowym były rozłożone wzdłuż trzech boków zapaski i dwóch chustki. Duże kompozycje kwiatowe eksponowano na dwóch narożach zapaski i jednym rogu chustki, natomiast małe „rozsypane” były rytmicznie na całej powierzchni zapaski w częściach nie ozdobionych uprzednio haftem.
Wielokolorowe wyszycia przyozdabiały wyłącznie przody męskich kamizelek, widoczne z pod żupana. Większe kompozycje wyszywano wzdłuż ich krawędzi, małe rozłożone rytmicznie na ich pozostałej powierzchni.
Elżbieta Piskorz-Branekova
Do pobrania
1. Rysunek z haftu z naroża zapaski
2. Rysunek małego motywu zapaski
3. Rysunek z haftu z kamizelki męskiej
![]() |
![]() |
![]() |
Nauka haftu dla początkujących
Warto wiedzieć:
żupan - długie sięgające prawie do kostek okrycie wierzchnie z rękawami, szyte z granatowego, czarnego, niekiedy tylko brązowego sukna. Z prostymi przodami i dwuczęściowym wykładanym kołnierzem. Zgodnie z miejscową modą nigdy nie zapinane mimo, że posiadało guziki.
Zobacz też:
Artyku�y polecane
- Kujawskie zapusty
dodano: 2014-03-07 | ( komentarzy: 0 ) - Tłusty czwartek
dodano: 2012-02-15 | ( komentarzy: 0 ) - Grupy zapustne
dodano: 2015-02-01 | ( komentarzy: 0 ) - Ścinanie Śmierci
dodano: 2012-02-23 | ( komentarzy: 0 ) - Ceramika bolimowska
dodano: 2015-07-23 | ( komentarzy: 0 )
Najcz�ciej czytane
- Kwiaty z bibuły
dodano: 2013-01-07 | ( komentarzy: 0 ) - Kwiaty z bibuły
dodano: 2011-05-18 | ( komentarzy: 0 ) - Przepis na krochmal
dodano: 2010-01-10 | ( komentarzy: 3 ) - Jak zrobić beczkę
dodano: 2012-09-17 | ( komentarzy: 0 ) - Wieniec dożynkowy
dodano: 2012-07-29 | ( komentarzy: 0 )