wiano.eu
YouTubeFacebook

2015-01-19 Haft łowicki polski

Hafty łowickie. Najstarsze znane wyszycie z regionu łowickiego to tzw. polskie szycie, potem używano haftu krzyżykowego tzw. ruskiego szycia, następnie haftów płaskich, koralikowych i richelieu. Region łowicki leży na zachód od Warszawy, w dolinie rzeki Bzury.

 

Wyznaczenie  jego granic geograficznych jest trudne, okalają go  miasta:  Sochaczew, Kutno, Brzeziny, Rawa Mazowiecka, Gąbin i Gostynin.

 

Historycznie jego obszar pokrywa się z granicami Księstwa Łowickiego będącego od XII w. dobrami biskupów gnieźnieńskich , a XVII w. - po odebraniu ich Kościołowi - należącymi do władców aktualnie panujących na ziemiach polskich.

 

Chłopi tam mieszkający zostali uwłaszczeni już w 1833 r., ponadto nie bez znaczenia dla rozwoju miejscowej kultury był fakt, że gospodarowali na żyznej, urodzajnej, przynoszącej dochody ziemi.

 

Jednym z wyznaczników ich zamożności był barwny, bogaty strój, jest on obecnie najbardziej znanym ubiorem z terenu Mazowsza. Do dziś ciągle  jeszcze jest noszony i stanowi przedmiot dumy mieszkańców regionu.

 

Przez lata użytkowania występował w wielu odmianach, wersjach i wariantach, zmianom ulegał także zdobiący go haft.

 

 

Fot. Archiwum Elżbieta Piskorz-Branekova

1. Haft na kołnierzyku koszuli męskiej

2. Haft na mankiecie koszuli kobiecej (w części środkowej wyszycia widoczne motywy miesiąca i wierzbeczki)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Motywy haftu
W polskim szyciu używano motywów geometrycznych, zgeometryzowanych roślinnych i solarnych (symbole słońca),  wykonywano je ściegami liczonymi, wzdłuż linii wątku i osnowy.

 

Wyszycie miało zawsze układ pasowy. W najstarszych haftach paleta, tworzących go elementów, była skromna, po 1870 r. znacznie się poszerzyła. Szczególnie na przyramkach  i mankietach koszul kobiecych zaczęto haftować motywy o wdzięcznych nazwach np.: miesiąc, wierzbeczka lub słoneczko.

 

Generalnie wyszycie to było skromne, delikatne, wykonywano je bawełnianymi nićmi o wyraźnych, ale nie mocnych barwach. Początkowo dominował w nim kolor biały, czarny i czerwony, a  od ok. 1870 roku także  żółty, niebieski i różowy. 

 

 

Fot. Elżbieta Piskorz-Branekova

1. Haft na przyramku koszuli kobiecej (w części środkowej wyszycia widoczne motywy miesiąca i wierzbeczki)

2. Haft na przyramku koszuli kobiecej (widoczne motywy miesiąca i wierzbeczki)

3. Haft na mankiecie koszuli męskiej

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Sposób haftowania
W swej starszej wersji polskie szycie było wykonywane stebnówką dwojakiego rodzaju. Pierwszą „szyto po nitce”, z jedno lub dwunitkowymi odstępami pomiędzy ściegami (dwie nitki przysłonięte ściegiem, dwie nitki wolne itd.), druga naśladowała szycie maszynowe (ścieg obok ściegu bez odstępów). Z czasem równolegle obok stebnówki zaczęto używać także łańcuszka.

 

Fot. Archiwum Elżbieta Piskorz-Branekova

Ściegi:

1. stebnówka

2. łańcuszek

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Jakie części stroju ozdabiano
Polskim szyciem zdobiono odświętne koszule męskie i kobiece, szyte z  dobrze wybielonego płótna samodziałowego. Haft rozmieszczano na  mankietach oraz wzdłuż jednej z krawędzi kołnierzyka, a na damskich koszulach ponadto na przyramkach.

 

Za datę początkową dla rozwoju tego wyszycia przyjmuje się datę około roku 1850, a modnym było mniej więcej do końca XIX w. 

 

Elżbieta Piskorz-Branekova

 

Do pobrania:

1. Haft z mankietu koszuli kobiecej

2. Haft z kołnierzyka koszuli męskiej

3. Haft z przyramka koszuli kobiecej

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Nauka haftu dla początkujących

 

 

Warto wiedzieć, że:

 

przyramki - płaty materiału łączące na ramionach przód i plecy koszuli, a od strony zewnętrznej także rękawy. Pełnią nie tylko funkcję konstrukcyjną wzmacniają także koszulę na ramionach. Zwykle widoczne spod innych elementów stroju, często ozdobione haftem. 

 

Zobacz też:

Encyklopedia haftu

Haft nasnuwany

Haft łowicki ręczny

Haft kujawski

Haft łowicki

Haft biskupiański

Haft kaszubski

Nauka haftu

Haft sieradzki

Haft kujawski

Haft kurpiowski

Haft kaszubski

Haft kujawski

Haft kujawski


 

MIEJSCE NA REKLAMĘ

Artykuły polecane

Najczęœciej czytane

do góry

Copyright © 2009 Wiano.eu | Wszelkie prawa zastrzeżone
Tworzenie stron Webton.pl